DE SPARTATHLON
De Spartathion is vanwege de opzienbarende ontstaansgeschiedenis een van de belangwekkendste ultraloopevenementen ter wereld. De race begint op de Akropolis in Athene en volgt de route die volgens geschiedkundigen in 490 v.C. door de Griekse, legendarische boodschapper Philippides is afgelegd om Athenes verzoek om versterkingen aan Sparta te bezorgen, teneinde het expeditieleger van de Perzen te kunnen weerstaan. Om de oorspronkelijke prestatie zo goed mogelijk na te doen, begint de race op het tijdstip waarop ook Philippides zou zijn vertrokken zeven uur 's ochtends: De tijdslimiet van het evenement is extreem strak: 36 uur.
Ondanks de modernisering van de wegen, wat veel glad asfalt betekent, blijft het parcours lastig en is de tijdslimiet uitdagend. Elk jaar proberen zo'n 250 deelnemers de prestaties van Philippides te evenaren. Minder dan een derde haalt de finish, ondanks de strenge screening die op voorhand wordt uitgevoerd.
De deelnemers moeten een race van honderd kilometer in minder dan tien uur en dertig minuten hebben afgelegd, of een race van tweehonderd kilometer heb ben gelopen. Het feit dat zo veel getrainde deelnemers de finish in Sparta niet halen, zegt wel iets over de zwaarte van het evenement. Philippides zette eer strakke tijd neer (zonder het stapelen van koolhydraten, isotone dranken en energierepen), maar het voortbestaan van zijn vaderland stond dan ook op spel.
De grondlegger van de moderne Spartathion is John Foden, een Britse commandant van de luchtmacht Foden onderzocht de route van Philippides nauwgezet Samen met vier andere RAF-vliegers liep hij in 1983 een vergelijkbaar parcours, om aan te tonen dat het onder de 32 uur kon worden voltooid. In 1983 organiseerde Foden de allereerste officiële Spartathion.
'Philippides bereikte, na door de
generaals op pad te zijn gestuurd,
Sparta op de tweede dag nadat
hij was vertrokken.’
Herodotus (Historiën, circa 449 v.C.)
Phillipides' 245 kilometer lange tocht van Athene naar Sparta was een opzienbarende prestatie, helemaal als je bedenkt dat hij weinig méér droeg dan een paar sandalen. Helaas wilde Sparta geen versterkingen sturen en werd hij met lege handen naar Athene teruggestuurd (aldus de eerste Athene-Sparta-Athene-ultraloop voltooiend).
De eerste officiële Spartathion, waaraan 45 deelnemers uit elf landen deelnamen, werd met gemak gewonnen door een onbekende man uit de streek, Yiannis Kouros. Kouros won ook het jaar daarop, in 1984. Zijn opzienbarende tijd van 20 uur en 25 minuten staat vandaag de dag nog steeds. Kouros vestigde zijn naam als ultraloper voor eens en altijd door in 1997 binnen 24 uur een afstand van 305,5 kilometer af te leggen. Destijds zei Kouros hierover het volgende: 'Nooit meer wedstrijden van 24 uur voor mij. Dit record zal eeuwenlang blijven staan.'
In 2005 probeerde Kouros de oorspronkelijke prestaties van Philippides te evenaren.
Hij verliet Athene dertien uur voor de officiële Spartathlonstart. Hij voltooide de tweede Athene-Sparta-Atheneloop in een verbazingwekkende tijd van 53 uur en 43 minuten.
Vanaf de magnifieke Akropolis worden de deelnemers door een politie-escorte door de straten van Athene richting de zee begeleid. De route slingert zich een weg langs de kust, richting het spectaculaire Kanaal van Korinthe (na 78,5 km). De deelnemers steken het kanaal over en slaan landinwaarts richting Korinthe en de dunbevolkte landerijen met olijfboomgaarden. Bij de oude tempel van Apollo zetten de deelnemers koers naar de heuvels en de citrusboomgaarden. Op de helft van de wedstrijd zullen al zo'n honderd deelnemers hebben opgegeven.
De doorzetters gaan verder naar Lyrika en vervolgens naar het zo goed als verlaten platteland. Via een lastig pad klimmen de deelnemers zo'n 960 meter omhoog naar de Sangaspas van de berg Parthenio, op 1110 meter hoogte. Het pad is eigenlijk bedoeld voor berggeiten, en niet voor vermoeide lopers, en kan gevaarlijk zijn. De deelnemers volbrengen de klim doorgaans tegen middernacht. Het pad wordt uitsluitend verlicht door met batterijen gevoede lampen. De oprichter van het evenement, John Foden, beschikte niet over deze luxe: 'Toen we de pas bereikte moesten we zonder hulp onze weg zien te vinden. We hadden alleen het maanlicht da de sinds eeuwen door herders gladgeslepen stenen verlichtte.'
De afdaling is net zo uitdagend. Op het relatief vlakke gedeelte naar Netsari moeten de deelnemers hun tempo verhogen om checkpoint 52 vóór de tijdslimiet te bereiken.
Hierna volgt de vlakte van Triplois, maar 'hoewel het nog maar vijftig kilometer naar Sparta is, is dit een slopend stuk, en vaak in de verlammende hitte van de nieuwe dag.’ Na Tegea komt er een lange afdaling, waarna het parcours gedurende 22 kilometer weer 975 meter klimt Hoewel het nu nog tien kilometer lopen is, wordt Sparta nu al zichtbaar aan de horizon. Aan de rand van Sparta worden de deelnemers begroet door schoolkinderen en naar het stadscentrum en het standbeeld van Leonidas begeleid.
Philippides bracht zijn boodschap persoonlijk aan de koning over. De Spartalhlondeelnemers finishen bij het standbeeld, kussen de voeten en vieren hun succes. In Olympische stijl krijgen ze een krans van olijftakken opgezet en worden ze besprenkeld met water uit de rivier de Evrotas.
Gedurende lange tijd dachten historici dat de prestatie van Philippides slechts een mythe was die door de jaren en bij elke vertelling weer een beetje werd aangedikt De Spartathlon bewijst dat de race binnen 36 uur kan worden voltooid. Dat gezegd hebbende, hebben in de 24-jarige geschiedenis van het evenement minder dan vijfhonderd deelnemers de finish gehaald.
RACE Spartathion
PLAATS Athene-Sparta (Griekenland)
AFSTAND 245,3 kilometer, enkele etappe
DATUM September
TOTAAL KLIMMEN 1500 meter
TOTAAL DALEN 1 500 meter
KENMERKEN De oorspronkelijke ultramarathon van Athene naar Sparta.
RACERECORD Mannen 20:25, vrouwen 28: 10 AANTAL DEELNEMERS Ongeveer 300 TEMPERATUUR 20-25 graden, grote kans op regen FINISHERS 30 tot 35 procent
RACEDIRECTEUR Panagiotis Tsiakaris
E-MAIL spartathlon@freemail.gr
WEBSITE www.spartathlon.gr
